MUHTEŞEM GÖZLER: 17 GÖRÜŞ ŞAMPİYONU

Servis tabağı büyüklüğündeki gözlerden 360 derece görüşe kadar, bu hayvanlar olağanüstü etkili görüş yollarıyla övünmekte haklılar! Hayvanlar aleminin en hünerli, enteresan ve sofistike gözlerine sahip yaratıklarıyla tanışın.

1.Cadı Makigil (Tarsiidae)

Bu küçük primatlar bütün memeliler arasında vücut boyutlarına oranla en büyük göze sahipler. Her bir göz beyinleriyle aynı hacimde.

Bu primatların gözleri büyük olmasına rağmen harekete müsait değil.  Bu nedenle çevreyi taramak için sürekli başlarını çevirmek zorundalar. © Bambara/Shutterstock.com

2.Trilobit (Trilobita)

Trilobitler 252 milyon öncesine kadar yaşamışlardır. Her bir merceği foto reseptör hücreleriyle ışığa odaklanan kompleks gözler geliştiren ilk canlı gruplarından biridir.

Bu sert kabuklu tarih öncesi canlı grubu, karanlık okyanus sularında bile net bir görüş sağlayan, kalsitten oluşmuş kristal merceklere sahipti.

Trilobite eyesDüzinelerce kalsit merceklerinden oluşmuş bir kule gözlü trilobit. Trilobitler oldukça geniş çeşitlilikte göz formları geliştirmişlerdir.

3.Yusufçuk (Anisoptera)

Bazı yusufçuk türleri her bir gözünde 28,000’den fazla mercek barındırmaktadır. Üstelik neredeyse bütün kafalarını kaplayan gözleriyle neredeyse 360 derece görüşe sahiplerdir.

Dragonfly eyes

Yusufçuklar vücut boyutlarına göre oldukça büyük gözlere sahiplerdir. Gözleri neredeyse bütün kafayı kaplamaktadır.© Kurt G/Shutterstock.com

4.Geko/Ev Keleri (Gekkota)

Gece canlıları olan gekolar, loş ışıkta çok üstün bir görüşe sahiplerdir- gözleri, geceleri ışığa karşı insan gözünden tam 350 kat daha hassastırlar. Göz kapakları olmadığı için gözlerini temiz tutmak amacıyla dillerini kullanırlar.

GeckoLoş ışıkta bile olağanüstü iyi bir şekilde renkleri görebilen bir ev keleri  ©Fivespots/Shutterstock.com

5.Dev Kalamar (Mesonychoteuthis hamiltonı)

Araştırmacılar dev kalamar gözünün bütün canlıların gözlerinden daha büyük olduğuna inanmaktalar-27 santimetre yarıçap, futbol topu büyüklüğünde.

Colossal squid eyeDev kalamarların gözleri en az 27 santimetre çapa ulaşıncaya kadar büyüyorlar.                     © Natalie Jean/Shutterstock.com

6.Ren Geyiği (Rangifer tarandus)

Kutup ren geyiklerinin gözleri mevsimlerle beraber renk değiştiriyor- yazın altın renginden kışın maviye. Bu teknik onların ekstrem habitatlarındaki ışık seviyesi değişimlerine uyum sağlamalarına yardımcı oluyor.Reindeer eyes© Arildina/Shutterstock.com

7.Dörtgöz (Anableps anableps)

Dörtgöz, yatay bir şekilde ikiye bölünmüş, aynı anda hem su altını hem de su üstünü görmeyi sağlayan gözlere sahiptir. Her bir parça ayrı ayrı çalışmalarını sağlanması amacıyla, kendi retina ve göz bebeğiyle çalışır.Four-eyed fish © KayVee INC, licensed under CC BY-NC 2.0

8.Gigantocypris

Derin denizlerde yaşan bu ostrakodlar (bir çeşit kabuklu), asla güneş ışığı görmezler. Bilinen canlılar içerisinde en iyi gece görüşüne sahiptirler ve bu görüşlerini muhtemelen ışık saçan canlıları avlamak için kullanmaktadırlar. Gigantocypris fotoreseptörleriyle ışığa odaklanmak için bir lens yerine her bir gözünde konkav aynalar barındırmaktadır.Gigantocypris© Martin Angel, licensed under CC BY-NC-SA 4.0 

9.Acanthpdes bridgei

Bu soyu tükenmiş balığın 300 milyon yaşındaki  fosili renk görüşünün doğrudan en eski  kanıtı. Balığın retinası çubuk ve konilere- yaşayan omurgalıların renkli görmelerini sağlayan fotoreseptör hücreler- sahip.  Çubuklar ışığa karşı hassasken, koniler ise renklere karşı hassasiyet geliştirmiş.Acanthodes bridgei  © Gengo Tanaka et al, licensed under CC BY 4.0 

10.Deve Kuşu (Struthio camelus)

Bir deve kuşu gözü beyninden daha büyüktür, üstelik 5 santimetrelik genişliğiyle kara hayvanları arasında en büyüktür.Ostrich eye© Macarena Viza, licensed under CC BY-NC-ND 2.0 

11.Horoz Gözlü Kalamar (Histioteuthis species)

Bu kalamarın enteresan bir silüet oluşturan, şişlik şeklinde görünen büyük sarı bir gözü ve küçük mavi bir gözü vardır. Bilim insanları büyük gözün kalamarın üzerindeki suyu tararken, küçük gözün alttaki bulanık suyu gördüğünü düşünmektedirler.Cock-eyed squid© L. Madin/NOAA/Census of Marine Life, via Wikimedia Common 

12.Bukalemun (Chamaeleonidae)

Bukalemunlar gezegendeki en ilginç gözlerden birine sahiplerdir- birbirinden bağımsız hareket edebilen gözler. Bu onlara 360 derece görüş sağlamaktadır. Ayrıca bu sürüngen aynı anda iki gözünü kullanabilmekte, istediğinde iki gözünü de farklı yönlere çevirebilmektedir. Chameleon  © Pat O’Malley, licensed under CC BY-NC-ND 2.0

 13.Kaliforniya Mor Denizkestanesi (Strongylocentrotus purpuratus)

Bu denizkestanesi, bütün vücudu tek bir göz olarak kullanmasını sağlayan fotoreseptörlerle donatılmıştır. Neredeyse bütün vücut ışığa duyarlı olduğu için bütün yönleri görebilmektedir. Araştırmacılar denizkestanesinin ışığa odaklanmak ve yönünü tayin etmek için dikenlerini kullandığını düşünmektedir.Purple sea urchin © NatalieJean/Shutterstock.com

14.Peygamberdevesi Karidesi (Stomatopoda)

Bu karidesler hayvanlar alemindeki en sofistike görüşe sahip. Gözleri birbirinden bağımsız hareket edebilmekte, üstelik insan gözü 3 farklı pigmente sahipken onların 12-16 pigmenti var. Bu tür, dairesel polarize ışığı tek gören canlı türü olarak biliniyor. Araştırmalar bu yöntemi birbirlerine mesaj yollamak için kullanabileceklerini söylüyor- örneğin, “Bu oyuk çoktan kapıldı!”.Mantis shrimp© Teguh Tirtaputra/Shutterstock.com

15.Deve

Deve gözleri özellikle sıcak kuru çevre şartlarına adapte olmuştur.  Oldukça uzun kirpiklere sahip iki göz kapağı, gözleri kum rüzgarlarından korur. Üçüncü bir göz kapağı gözün kenarında bulunur ve süpürerek yüzeyi temizler.Camel eyes © Seleznev Oleg/Shutterstock.com

16.Erkek Şeritli Atsineği (Tabanus lineola)

Erkek at sinekleri iki farklı boyutta fotoreseptöre sahiptir. Büyük reseptör UV ışığa daha duyarlıdır ve hızlı uçan dişi bireyleri tespit etmekte erkeğe yardım eder. Küçük reseptör ise detaylar üzerinde çalışır.Male striped horsefly© Thomas Shahan licensed under CC BY 2.0 

17.Bakteri Hücreleri

Bakteriler aslında hayvanlar aleminde değildir, tek hücreli mikroplardır. Fakat dünyadaki en eski ve küçük kamera tipi göz örneği oldukları için bahsedilmeyi hak ediyorlar. Kamera tipi gözler hassas zar veya retina ile ışığa odaklanmak için sadece bir mercek kullanırlar.

Yakın zamanda yapılmış bir araştırma bazı siyanobakterilerin mercek gibi davrandıklarını gösteriyor. Küresel vücutları ışık demetini yayarak ters yüzeyde odaklanma yapmaktadır. Başka bir deyişle bütün bir vücut göz küresi haline gelmektedir. Bu şekilde ışığın olduğu yönü anlayarak, bu yöne doğru hareket etmektedir.Cyanobacteria

Çeviren: Suzan ŞÖNGER

Kaynak: NATURAL HISTORY MUSEUM

Reklamlar

MUHTEŞEM GÖZLER: 17 GÖRÜŞ ŞAMPİYONU” için bir yanıt

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s